Boerderij De Brack aan de Braakweg

BOERDERIJ “DE BRACK” werd in 1938 verbouwd naar de huidige vorm. Daarvoor stond er een eenvoudige boerderij. De architect van deze verbouwing was J.D.G. Balder. Hij werkte in opdracht van de N.V. Tattersall en Holdsworth Machinefabrieken en Magazijnen “de Globe”. De boerderij werd waarschijnlijk als proefboerderij gebouwd. Bijzonder in de boerderij was de interne personenlift. Aan de overzijde van de straat staat een koetshuis dat hoogstwaarschijnlijk bij de boerderij hoorde.
De boerderij is opgetrokken vanuit een T- vormige plattegrond over twee bouwlagen, in baksteen, onder een schilddak gedekt met muldenpannen. De voorgevel heeft aan de rechterzijde een entree in een aangebouwde portiek onder een schilddak. Deze wordt aan de linkerzijde geflankeerd door een viertal T- vensters onder een segmentboog met luiken. Op de verdieping bevinden zich een vijftal T- vensters onder een segmentboog met luiken. In de geveltop bevindt zich een rond venster. Aan de linkerzijgevel bevindt zich een verdiepingloze erker onder een schilddak. Deze wordt geflankeerd door T- vensters met luiken. Op de verdieping bevinden zich twee T- vensters met luiken en in het dakvlak een kleine dakkapel. Aan de rechterzijgevel bevindt zich de overkapping van de entree en een aantal vensters met luiken. In het dakvlak bevindt zich een dakkapel.
De symmetrische achtergevel heeft een deeldeur onder een rondboog met daarboven een rechthoekig venster met roedeverdeling onder een segmentboog. Deze wordt geflankeerd door twee ronde vensters met roedeverdeling. De deuren worden geflankeerd door vensters met roedeverdeling onder een segmentboog. Daarnaast bevinden zich twee kleine deuren onder een segmentboog. In de nok bevindt zich een rond venster met roedeverdeling.
Waardering: De boerderij “de Brack” is van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarden die tot uitdrukking komen in : - de bijzondere vorm van de boerderij, waarschijnlijk als proefboerderij gebouwd - de gaafheid van het hoofdvolume en de detaillering - de betekenis van de boerderij als onderdeel van het oeuvre van J.D.G. Balder - de ensemblewaarde in combinatie met het koetshuis aan de overzijde
De boerderij is een gemeentelijk monument

Koetshuis

Het Koetshuis is gelegen op de hoek van de Braakweg en de Vergertweg en maakt deel uit van de boerderij De Brack en vormt als zodanig een ensemble .
Het koetshuis is gebouwd in 1884 in opdracht van JohnTattersall & Holdsworth Machinefabrieken en magazijn de Globe in Enschede.
Het was voor de fabrikanten in die tijd erg gewoon om gronden te "verzamelen", bij voorkeur aaneengesloten landerijen die konden dienen voor de jacht.
 John Tattersall had diverse landerijen rond Enschede, Lonneker, Weerselo, Oldenzaal en Hengelo. Het bekendste gebied is wel luchthaven Twente. Tussen 1880 en 1897 kocht John Tattersall heidegronden in de driehoek Enschede-Weerselo-Lonneker, ook wel bekend als De Greftenberghoek.
Dit werd vervolgens in enkele jaren "omgetoverd" tot een Engels landschapspark met oprijlanen, een jachthuis en diverse tuinen met vijverpartijen.
De naam van dit landgoed werd ’t Slöttelmös. In de jaren twintig werd John Tattersall benaderd door toenmalig KLM-directeur en -oprichter Albert Plesman met de vraag of hij een stuk land wilde verkopen voor het aanleggen van een start en landingsbaan. Na een akkoord tussen John Tattersall en Albert Plesman werd de eerste aanleg van de luchthaven een feit. De gronden rondom de luchthaven bleven in eigendom van John Tattersall tot 1940. Na de oorlog werd slechts een klein deel van het landgoed aan de familie teruggegeven door de Nederlandse staat. Een deel van het Landgoed ’t Slöttelmös is nog steeds in familiebezit bij Johns achterkleinzoons Frederik Richard Tattersall.
Het andere deel van het ’t Slöttelmös is onder de naam Landgoed Lonneker Maten in eigendom van Johns achterkleinzoon David Thomas Tattersall. Helaas verkeerd het koetshuis aan De Braakweg nu in een matige staat van onderhoud. De oorspronkelijke toegangsdeur is dichtgemetseld waardoor de typische kenmerken van een koetshuis verloren zijn gegaan. Het koetshuis is een gemeentelijk monument.

Het koetshuis is een gemeentelijk monument.