Omschrijving Gavioli-concertorgel "De Tukker".
Van oorsprong blijkt het orgel een groot RUTH cilinderorgel te zijn van rond 1850, hetgeen te zien is aan enkele bewerkte planken (bloemmotieven) in de kast, alsmede de trompetten, trombones en violen die uit die tijd stammen.
|
|
|
Toen in 1892 Anselme Gavioli het aftastsysteem toepaste, geïnspireerd door de jacquards in de textielindustrie, waardoor in plaats van een houten cilinder, kartonnen (met linnen versterkt) boeken van onbeperkte lengte gebruikt konden worden, was dit voor veel orgelbezitters aanleiding om hun orgel te laten ombouwen. De muziekboeken, in harmonikavorm, waarin gaatjes geponst of gekapt zijn, worden in een klavier door toetsen afgetast. De muziekstukken waren nu niet meer aan de omtrek van de houten cilinder gebonden. Het mechaniek (Klavier) is orgineel Gavioli, trompetten en violen Ruth. De firma Gavioli, van oorsprong Italiaanse orgelbouwers, had rond 1890 de hoofdvestiging in Parijs en filialen in Barcelona, Manchester, en Waldkirch.
|
|
Het was in Waldkirch dat de jonge heer Bruder (uit een bekend orgelbouwers geslacht) in 1895 het grote Ruth cilinderorgel ombouwde naar het huidige Gavioli boekorgel.
|
Specifiek aan het orgel zijn de piccolo's en de violen die het mogelijk maakten de zuivere klanken (frans) in de hogere registers te bewerkstelligen, terwijl de zware bassen en trombones het forse (Duitse) volume weer kunnen geven. Met zijn 300 orgelpijpen, verfijnde charme in de hoge registers en een prachtig volume werd dit orgel een der eerste boekorgels, dat op kermissen gebruikt zou worden.
|
|
|
De firma Gavioli voorzag het van een prachtig front met kolommen. Helaas is dit front verloren gegaan en werd een nieuw front gemaakt door de Belgische beeldhouwer A. De Vos en later bijgewerkt door A. v.d. Velde. Het 4 meter brede front dat rijk versierd is met krullen, twee prachtige hanenkoppen, vijf grote beelden en een lachende dame als "boegbeeld". Ook de benaming van de steden Parijs en Waldkirch zijn hiermee verklaard. De twee buitenste orgelbeelden komen uit de Gavioli van de stoomcarousel van Benner en zijn gemaakt door Ferdinando Demetz. De drie middelste beelden zijn van A. de Vos te Genten de ”gekroonde” dame waarschijnlijk van een oud Marenghi-orgel.
|
